നേതാവാണ് രാഷ്ട്രമെന്ന ചിന്ത; ജനാധിപത്യത്തിന് വെല്ലുവിളിയാകുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകൾ

ജനാധിപത്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങളെ ‘അരാജകത്വം’ എന്ന് മുദ്രകുത്തുന്നതും വിമർശകരെ വിദേശശക്തികളുടെ ഏജന്റുമാരായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതും കേവലം രാഷ്ട്രീയ വാക്പോരാട്ടമല്ല. ഭരണാധികാരിയും രാഷ്ട്രവും ഒന്നാണെന്ന ചിന്ത ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സങ്കൽപ്പങ്ങളെ എങ്ങനെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായാണ് ഇത്തരം പ്രവണതകളെ വിലയിരുത്തേണ്ടത്.

മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെതിരെ ഒക്ടോബർ 10ന് ഇടതുപക്ഷ വിദ്യാർഥി-യുവജന സംഘടനകളും കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടിയും ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധത്തെ ‘വിദേശശക്തികളുടെ പ്രേരണയിലുള്ളത്’ എന്ന് ബിജെപി അധ്യക്ഷൻ നിതിൻ നബിൻ വിശേഷിപ്പിച്ചതായി ലേഖകൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പിന്നാലെ പ്രതിഷേധക്കാർ സമൂഹത്തിൽ അരാജകത്വം സൃഷ്ടിക്കുകയാണെന്ന ആരോപണങ്ങളും ബിജെപി നേതാക്കൾ ഉയർത്തി.

ജനാധിപത്യത്തിനും സാർവത്രിക പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശത്തിനും വേണ്ടി നടത്തുന്ന സമരത്തെത്തന്നെ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധമെന്നോ രാജ്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന നടപടിയെന്നോ ചിത്രീകരിക്കുന്നത് ഗൗരവമുള്ള പ്രവണതയാണെന്നാണ് ലേഖനത്തിന്റെ നിരീക്ഷണം. സർക്കാരിന്റെ നടപടികളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള പൗരന്മാരുടെ അവകാശത്തെ സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലാക്കുന്ന ഇത്തരം സമീപനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനത്തിന്റെ പരിധി കടക്കുന്നു.

ഭരണാധികാരിയും രാഷ്ട്രവും ഒന്നാകുമ്പോൾ

ഫാസിസത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിലൊന്നായി ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് ഭരണാധികാരിയെയും രാഷ്ട്രത്തെയും ഒന്നായി കാണുന്ന സമീപനമാണ്. രാഷ്ട്രം എന്നത് അവിടുത്തെ ജനങ്ങളാണെന്ന ജനാധിപത്യ സങ്കൽപ്പത്തിന് പകരം, നേതാവാണ് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ യഥാർഥ പ്രതിനിധിയെന്ന ചിന്ത ഉയർന്നുവരുന്നു. ഇതോടെ നേതാവിനെ വിമർശിക്കുന്നവർ രാഷ്ട്രത്തെത്തന്നെ എതിർക്കുന്നവരായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

അത്തരമൊരു രാഷ്ട്രീയ വീക്ഷണത്തിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ വിദേശശക്തികളുടെ ഗൂഢാലോചനയാണെന്ന ആരോപണത്തിന് ഇടം ലഭിക്കുന്നു. ഭരണാധികാരിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നവർ രാജ്യവിരുദ്ധരാണെന്ന ധാരണയും ഇതിലൂടെ വളരുന്നു. ജനങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനാണ് ഭരണാധികാരിയെന്ന ജനാധിപത്യ സങ്കൽപ്പത്തെ, ഭരണാധികാരിയെ സേവിക്കാനാണ് രാഷ്ട്രമെന്ന ആശയം മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നതാണ് ഇതിന്റെ അപകടമെന്ന് ലേഖകൻ വാദിക്കുന്നു.

ഫാസിസം വലിയ മൂലധനത്തിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ അപരവൽക്കരിക്കുന്നതും ഭരണകൂടത്തിന്റെ അടിച്ചമർത്തലും ആൾക്കൂട്ട ഭീഷണിയും ഉപയോഗിച്ച് ജനാധിപത്യത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സവിശേഷതകളോടെയാണ് ലേഖനത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നത്. ഭരണാധികാരിയും രാഷ്ട്രവും ഒന്നാണെന്ന സങ്കൽപ്പം ഈ രാഷ്ട്രീയ സമീപനത്തിന്റെ കേന്ദ്രഭാഗമാണെന്നും ലേഖകൻ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

ചർച്ചയ്ക്കു പകരം നേതാവിന്റെ ഇച്ഛ

സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനും ചിന്തകനുമായ അമർത്യ സെൻ ഉദ്ധരിക്കുന്ന പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലീഷ് എഴുത്തുകാരൻ വാൾട്ടർ ബാജറ്റിന്റെ നിർവചനപ്രകാരം, ജനാധിപത്യം എന്നത് ‘ചർച്ചയിലൂടെയുള്ള ഭരണം’ ആണ്. ഭരണനിർവഹണത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾക്കും സംവാദങ്ങൾക്കും തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പരിശോധനകൾക്കും ഇടമുണ്ടാകണം എന്നതാണ് ഈ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

എന്നാൽ, ഫാസിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയവീക്ഷണം ചർച്ചയെക്കാൾ നേതാവിന്റെ ഇച്ഛയ്ക്കും തീരുമാനങ്ങൾക്കുമാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതെന്ന് ലേഖനം വാദിക്കുന്നു. നേതാവിന് മറ്റുള്ളവരുമായി കൂടിയാലോചന നടത്താമെങ്കിലും ഭരണത്തിന്റെ ആധാരമായി ജനാധിപത്യ ചർച്ചയെ അംഗീകരിക്കാത്ത സമീപനമാണിത്.

ഫ്രാൻസിലെ ലൂയി പതിനാലാമൻ രാജാവിന്റെ ‘ഞാനാണ് രാഷ്ട്രം’ എന്ന പ്രസിദ്ധമായ ആശയവും റഷ്യൻ ചക്രവർത്തി അലക്സാണ്ടർ ഒന്നാമൻ നെപ്പോളിയനോട് യൂറോപ്പിനെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ പരാമർശവും ഈ അധികാരസങ്കൽപ്പത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ ഉദാഹരണങ്ങളായി ലേഖനത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. രാജാവിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അധികാരം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന പഴയ ഫ്യൂഡൽ ചിന്ത, ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ പുതിയ രൂപത്തിൽ തിരിച്ചുവരുന്നതായാണ് ലേഖകന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

തെളിവുകളെ അവഗണിക്കുമ്പോൾ യുക്തിയും തകരുന്നു

ഭരണാധികാരിയെയും രാഷ്ട്രത്തെയും ഒന്നായി കാണുന്ന ചിന്തയ്ക്കൊപ്പം തെളിവുകളോടുള്ള അവഗണനയും യുക്തിചിന്തയുടെ തകർച്ചയും ഉണ്ടാകാമെന്ന് ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഒരു വാദത്തിന്റെ സാധുത പരിശോധിക്കാൻ തെളിവുകളും യുക്തിയും ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ വിമർശനങ്ങളെ വസ്തുതകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കുന്നതിന് പകരം അവയെ ഗൂഢാലോചനകളായി തള്ളുമ്പോൾ യുക്തിപരമായ സംവാദത്തിനുള്ള സാധ്യത ചുരുങ്ങുന്നു.

മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തകനായ ജോർജ് ലൂക്കാച്ചിന്റെ 1952ലെ ദി ഡിസ്ട്രക്ഷൻ ഓഫ് റീസൺ എന്ന കൃതിയും ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രസക്തമാണ്. ഫാസിസം ദീർഘകാലമായി നടന്നുവന്ന യുക്തിചിന്തയുടെ തകർച്ചയുടെ പരമാവധിയായാണ് ലൂക്കാച്ച് വിശദീകരിച്ചത്. തെളിവുകളെ അവഗണിക്കുകയും യുക്തിക്കു പകരം അധികാരത്തിന്റെ നിർദേശങ്ങളെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണതകളെ മനസ്സിലാക്കാൻ ഈ ആശയം സഹായിക്കുന്നു.

ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഭാവി

ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ അടിച്ചമർത്തൽ, ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തെ നിശ്ശബ്ദമാക്കൽ, ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ദുർബലീകരണം, സമൂഹത്തിൽ ഭയം വളർത്തൽ, വൻകിട മൂലധനത്തിന്റെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകൽ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളായി ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇത്തരം പ്രവണതകളുടെ പ്രത്യാഘാതം ഭരണരീതിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ചിന്തയുടെയും അറിവിന്റെയും പുരോഗതിയെയും അവ പിന്നോട്ടടിപ്പിക്കാം. വിമർശനവും സംവാദവും തെളിവുകളുടെ പരിശോധനയും സ്വതന്ത്രമായ ചിന്തയും ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകങ്ങളാണ്. അവയ്ക്ക് പകരം നേതാവിനോടുള്ള വിധേയത്വം പ്രധാനമാകുമ്പോൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന മൂല്യങ്ങൾ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നു.

ഭരണാധികാരിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത് രാഷ്ട്രത്തെ എതിർക്കുന്നതിന് തുല്യമല്ല. മറിച്ച്, ഭരണനടപടികളെ വിമർശിക്കാനും തിരുത്തലുകൾ ആവശ്യപ്പെടാനും ജനങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന തിരിച്ചറിവാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറ. ഈ വ്യത്യാസം മായ്ച്ചുകളയുന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകളെ തിരിച്ചറിയുകയും യുക്തിയുടെയും സംവാദത്തിന്റെയും ഇടം സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ്മു കാലം ന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.