ഡൽഹിയിൽ നീറ്റ് പരീക്ഷാ വിവാദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ജന്തർ മന്തറിൽ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിഷേധങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വിവരങ്ങളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. സമരവേദിയിൽ സാന്നിധ്യമുണ്ടെന്ന് പോലീസ് തിരിച്ചറിഞ്ഞവരിൽ കുറഞ്ഞത് 25 പേർ അന്ന് ജയിലിൽ കഴിയുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്. ഇതോടെ ഡൽഹി പോലീസിന്റെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് അധിഷ്ഠിത മുഖം തിരിച്ചറിയൽ സംവിധാനത്തിന്റെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ വീണ്ടും ശക്തമായിരിക്കുകയാണ്.
ജൂലൈ അവസാന വാരത്തിൽ നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടെ 2,873 കുറ്റവാളികളുടെ സാന്നിധ്യം ക്യാമറകൾ വഴി കണ്ടെത്തിയതായി ഡൽഹി പോലീസ് സുപ്രീം കോടതിയെ അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പോലീസ്, ജയിൽ, കോടതി രേഖകൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഗുരുതരമായ പൊരുത്തക്കേടുകളാണ് കണ്ടെത്തിയത്. കൊലപാതകം, വധശ്രമം, പീഡനം തുടങ്ങിയ കേസുകളിലെ പ്രതികളായ 25 പേർ തിഹാർ, മണ്ഡോളി, രോഹിണി ജയിലുകളിൽ കഴിയുമ്പോഴാണ് ഇവർ സമരവേദിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ സംവിധാനം തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.
ഗുരുതര കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ പ്രതികളായ 205 പേരെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് നടത്തിയ പരിശോധനയിലാണ് ഈ പിഴവുകൾ പുറത്തുവന്നത്. കൊലപാതകക്കേസിലെ 17 പ്രതികളും പീഡനക്കേസിലെ നാല് പ്രതികളും വധശ്രമക്കേസിലെ നാല് പ്രതികളും ജയിലിൽ കഴിയവേ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായി സിസ്റ്റം രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കൃത്യതയെക്കുറിച്ച് ഭരണകൂടവും പോലീസും ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്ന അവകാശവാദങ്ങൾക്കിടെയാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ വലിയ തിരിച്ചടിയായത്.
പോലീസിന്റെ എഐ അധിഷ്ഠിത ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ സംവിധാനം നേരത്തെയും വിമർശനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ക്യാമറകളിൽ പതിയുന്ന മുഖങ്ങൾ കുറ്റവാളികളുടെ ഡാറ്റാബേസുമായി താരതമ്യം ചെയ്താണ് തിരിച്ചറിയൽ നടത്തുന്നത്. എന്നാൽ ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ തെറ്റായ തിരിച്ചറിയലുകൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നതും നിരപരാധികൾക്കെതിരെ നടപടികൾക്ക് കാരണമാകുന്നതുമാണെന്ന് മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
വിവാദം ശക്തമായതോടെ ഡൽഹി പോലീസ് വിശദീകരണവുമായി രംഗത്തെത്തി. ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രാഥമിക സൂചനകൾ മാത്രമാണെന്നും അവ അന്തിമ തെളിവായി കണക്കാക്കില്ലെന്നും പോലീസ് അറിയിച്ചു. നേരിട്ടുള്ള അന്വേഷണവും മറ്റ് പരിശോധനകളും പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമാണ് തുടർനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയെന്ന് അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കി.
നീറ്റ് സമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത എഫ്ഐആറുകൾ നേരത്തെ സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ പങ്കുണ്ടെന്ന് സംശയിക്കുന്നവരെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം തുടരാൻ കോടതി അനുമതി നൽകിയിരുന്നു. ഇതിനിടെയാണ് ജയിലിൽ കഴിയുന്നവരുടെ പേരുകൾ പോലും പോലീസിന്റെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടത്. ഇത് പോലീസിന്റെ അന്വേഷണ സംവിധാനത്തെയും സാങ്കേതിക ആശ്രിതത്വത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുകയാണ്.
സമരക്കാരെയും മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും നിരീക്ഷിക്കാൻ അത്യാധുനിക ക്യാമറകളും ഡ്രോണുകളും വിന്യസിക്കുന്നതിനെതിരെ സ്വകാര്യതാ ലംഘന ആരോപണങ്ങളും ശക്തമാണ്. എഐ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളുടെ കൃത്യതയും ഉത്തരവാദിത്വവും സംബന്ധിച്ച് കൂടുതൽ പരിശോധനയും പൊതുചർച്ചയും ആവശ്യമാണെന്ന ആവശ്യം വിവിധ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകളും പൗരാവകാശ കൂട്ടായ്മകളും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നുണ്ട്.
